در دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۵۴۷۱۷۰ مورخ ۰۵/۳/۱۴۰۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرده است که بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی نمیتوانند متقاضی تسهیلات را به افتتاح حساب نقدی و توثیق آن یا به بلوکه کردن بخشی از مبلغ تسهیلات ملزم کنند.
شرایط استثنا
این ممنوعیت شامل حال مواردی نیست که خود تسهیلاتگیرنده، در چارچوب قانون عدم الزام سپردن وثیقه ملکی مصوب سال ۱۳۸۰ و در محدودههای مقرر، آزادانه اقدام به معرفی حساب یا سپرده نقدی خود بهعنوان وثیقه کند؛ در چنین مواردی توثیق توسط خود متقاضی بلامانع است.
تأثیر بر بخشنامهها و تکالیف مؤسسات اعتباری
بر اساس اعلام بانک مرکزی، بند دوم بخشنامه شماره ۳۷۵۵۱۷/۰۰ مورخ ۲۳/۱۲/۱۴۰۰ که پیشتر توثیق هرگونه سپرده بهعنوان وثیقه نقدی تسهیلات را غیرمجاز اعلام کرده بود، ابطال و بهشرح رأی دیوان اصلاح شده است.
- طبق بخشنامه شماره ۱۰۰۸۳۲/۹۹ مورخ ۰۹/۰۴/۱۳۹۹، وثیقه نقدی باید بهصورت سپرده سرمایهگذاری مدتدار باشد و پرداخت سود علیالحساب به سپرده مزبور معادل نرخ سود متناظر با دوره زمانی آن سپرده الزامی است.
- پرداخت سود کمتر از نرخ متناظر توسط بانک یا مؤسسه اعتباری غیربانکی تخلف محسوب میشود و مرتکب مشمول اقدامات نظارتی بانک مرکزی خواهد شد.
رعایت سایر مقررات
مؤسسات اعتباری موظفاند در فرایند اخذ وثیقه، تمامی قوانین و مقررات مرتبط را از جمله «آییننامه اجرایی ماده (۷) قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها» مصوب ۲۴/۲/۱۴۰۴ و «دستورالعمل مدیریت ریسک اعتباری در مؤسسات اعتباری» مصوب ۲۵/۹/۱۴۰۴ رعایت کنند.