در سال ۱۴۰۵ با اتصال سامانههای بانکی به پایگاههای اعتبارسنجی و استفاده از سفته الکترونیک، امکان دریافت وام های بدون ضامن رسمی برای متقاضیان فراهم شده است. این گزارش شرایط و سقف تسهیلات پنج بانک و نئوبانک پیشرو را شامل ویپاد، بلوبانک، بانکینو، دیما بانک ملت و بانک رسالت بررسی میکند و موانع قانونی و اعتباری تأیید پرونده را شرح میدهد.
یافتن دو ضامن کارمند رسمی با گواهی کسر از حقوق، یکی از اصلیترین موانع دریافت تسهیلات خرد برای بخش عمده متقاضیان است. در مقابل، چند بانک و نئوبانک با تغییر روش احراز صلاحیت و تکیه بر خوشحسابی مالی، سفته الکترونیک یا استعلام سامانهای، پرداخت نقدینگی بدون ضامن سنتی را ممکن کردهاند.
پنج بانک و نئوبانک فعال در پرداخت تسهیلات خرد بدون ضامن و مشخصات هر یک به شرح زیر است:
- بانک پاسارگاد — طرح پلکانی پشتوانه ویپاد: امکان دریافت اعتبار از ۱ تا ۴۰ میلیون تومان بهصورت پلکانی وجود دارد. این طرح بدون نیاز به ضامن، چک یا سفته ارائه میشود و تخصیص اعتبار بر اساس رفتار مالی و رتبه اعتبارسنجی متقاضی انجام میگیرد. نرخ سود تسهیلات وام بانک پاسارگاد ۲۳ درصد سالانه است و بازپرداخت آن در دورههای کوتاهمدت انجام میشود.
- بانک سامان — وام بهجا (بلوبانک): این محصول امکان دریافت تسهیلات نقدی تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان بدون ضامن را فراهم میکند. نرخ سود سالانه وام ۲۰ درصد و حداکثر مدت بازپرداخت آن ۱۲ ماه است. ارزیابی میانگین موجودی سهماهه حساب و رتبه اعتباری متقاضی، مبنای تعیین مبلغ تسهیلات است. البته دریافت مبالغ بالاتر تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان به معرفی ضامن نیاز دارد.
- بانک خاورمیانه — نئوبانک بانکینو: بانکینو دو محصول مجزا برای دریافت تسهیلات ارائه میدهد. محصول نخست، اعتبار نقدی «وامینو» با سقف ۵۰ میلیون تومان، نرخ سود ۲ درصد سالانه و بازپرداخت یکماهه (تسویه یکجا) است که بر اساس امتیاز روزشمار حساب و بدون نیاز به ضامن، چک یا سفته فعال میشود. محصول دوم، «وامینو اقساطی» با سقف ۴۰۰ میلیون تومان، نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و بازپرداخت ۶ تا ۲۴ ماهه است. در این طرح، مبالغ خرد بدون ضامن ارائه میشوند؛ اما برای دریافت مبالغ بالاتر ممکن است معرفی حامی یا ارائه چک الکترونیک الزامی باشد.
- بانک ملت — وام میکرولون دیما: تسهیلات میکرولون دیما تا سقف ۵۰ میلیون تومان با نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و بازپرداخت انتخابی بین ۱ تا ۶ ماه ارائه میشود. مبلغ تسهیلات بر اساس ۱.۵ برابر میانگین موجودی حساب متقاضی محاسبه شده و دریافت آن از طریق پلتفرم دیما امکانپذیر است. برای دریافت این وام نیازی به ضامن سنتی نیست و ارزیابی اعتباری آنلاین به همراه سفته دیجیتال، مبنای ضمانت تسهیلات خواهد بود.
- بانک رسالت — تسهیلات قرضالحسنه: بانک رسالت امکان دریافت تسهیلات قرضالحسنه تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان با کارمزد سالانه ۴ درصد و حداکثر مدت بازپرداخت ۶۰ ماه (۵ سال) را فراهم کرده است. البته تخصیص سقف ۵۰۰ میلیون تومانی قطعی نیست و مبلغ نهایی بر اساس امتیاز حساب و توان بازپرداخت متقاضی تعیین میشود. در این طرح، اعتبارسنجی از طریق سامانه مرآت و ارائه سفته الکترونیک برای ضمانت تسهیلات مورد استفاده قرار میگیرد.
اعتبارسنجی بانکی یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی صلاحیت متقاضی برای دریافت تسهیلات بدون ضامن است. سامانههای رتبهبندی اعتباری با بررسی سوابق چکهای صیادی، نحوه تسویه اقساط گذشته و تعهدات مالی، گزارش تحلیلی ریسک متقاضی را صادر میکنند. هر بانک نیز بر اساس سیاست داخلی خود، بازهای از نمرات اعتباری را برای معافیت از ضامن تعیین میکند؛ بنابراین صرفاً افراد دارای بالاترین رتبه اعتباری مشمول دریافت تسهیلات بدون ضامن نیستند.
دو شرط اصلی که در صورت وجود، مانع تخصیص تسهیلات بدون ضامن میشوند عبارتاند از:
- وجود چک برگشتی رفعسوءاثرنشده: بر اساس مقررات بانک مرکزی، سابقه چک برگشتی فعال مانع تخصیص تسهیلات بانکی است.
- وجود بدهی غیرجاری سررسیدگذشته: اقساط معوق یا بدهیهای مشکوکالوصول در سیستم بانکی، صلاحیت متقاضی را در مرحله استعلام تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند باعث رد درخواست شود.
با توجه به تغییرات مداوم در سقفها، فرمولهای کارکرد حساب و ضوابط نئوبانکها، ثبت تقاضا بدون آگاهی قبلی ممکن است منجر به رد درخواست شود. سامانه وامگرد بهعنوان پایگاه تخصصی، بستری برای مقایسه شرایط صدها طرح تسهیلاتی، بررسی جدول محاسبه اقساط و سود واقعی و انتخاب متناسب با شرایط مالی فراهم کرده است.
